بازنشر کتاب شناسایی موسیقی ایران؛ اثر پژوهشی عزیز شعبانی | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ کتاب ارزشمند «شناسایی موسیقی ایران» که حاصل سالها پژوهش و تجربه عزیز شعبانی، نوازنده ویولن و محقق پیشکسوت است، با ویرایش جدید علمی و ادبی توسط شهاب منا منتشر شد. این اثر که در ابتدا به عنوان یک واحد درسی دانشگاهی تدوین شده بود، اکنون به عنوان یک مرجع تاریخی و علمی در اختیار جامعه موسیقی قرار دارد.
ساختار و محتوای مجموعه سه جلدی
عزیز شعبانی در یادداشتی درباره این مجموعه توضیح داده است که این اثر در سه مجلد مجزا تدوین شده است. جلد اول جنبه تاریخی دارد، جلد دوم به معرفی کلیه سازهای ملی ایران و کشورهای همسایه میپردازد و جلد سوم که کاملاً علمی است، تئوری موسیقی ایران را مورد بررسی قرار میدهد.
به گفته مولف، مجلدات اول و دوم به دلیل سادگی در نگارش و جذابیت سرگذشت موسیقیدانان قدیم و معاصر، برای عموم مخاطبان قابل فهم است. با این حال، بهرهمندی کامل از جلد سوم مستلزم آشنایی قبلی خواننده با تئوری عمومی موسیقی است. شعبانی تاکید کرده که در نگارش این کتاب از واژههای نامأنوس پرهیز شده و مطالب بدون دخل و تصرف و عاری از تعصب شخصی تدوین شدهاند.
اهمیت تاریخی و ویژگیهای منحصربهفرد اثر
شهاب منا، ناشر و ویراستار این اثر، معتقد است که مجلد اول این مجموعه با عنوان «تاریخ موسیقی از کورش تا پهلوی»، پس از کتاب معروف «سرگذشت موسیقی ایران» نوشته روحالله خالقی، دومین منبع مفصل و جدی در حوزه تاریخ موسیقی ایران محسوب میشود. این کتاب در دهه پنجاه خورشیدی منبع اقتباس بسیاری از پژوهشگران بوده است.
یکی از بخشهای طلایی این کتاب، فصل ششم آن با عنوان «آغاز موسیقی جدید علمی در ایران» است. این فصل که بیش از نیمی از حجم کتاب را شامل میشود، حاوی شرححالها و مطالبی درباره موسیقیدانان معاصر، بهویژه هنرمندان کلاسیککار غربی است که در هیچ منبع تاریخی دیگری یافت نمیشود.
پیشینه تالیف و جایگاه دانشگاهی
«شناسایی موسیقی ایران» در اصل عنوان واحدی درسی در دانشگاه بوده که عزیز شعبانی تدریس آن را بر عهده داشته است. او برای غنای این واحد درسی، مجموعه مذکور را تالیف و در سال ۱۳۵۱ در شیراز به چاپ رساند. بررسیهای تخصصی نشان میدهد که اگرچه جلد سوم اقتباسی از آثار روحالله خالقی است، اما دو جلد اول به دلیل محتوای دستاول، جایگاه ویژهای در کتابشناسی موسیقی ایران دارند.
در زیرفصل مهمی از این کتاب با عنوان «کتب و نشریات موسیقی در عصر حاضر»، مولف به معرفی ۶۲ کتاب و نشریه تخصصی پرداخته است. این بخش حاوی عناوین کمتر شناختهشده و اطلاعاتی بسیار مفید است که از نظر کتابشناسی، بر بسیاری از منابع منتشر شده دیگر فضل تقدم دارد و گنجینهای برای پژوهشگران جوان به شمار میرود.
