به گزارش خبرگزاری ریتم؛ محمد شمس لنگرودی در مراسم بزرگداشت خود که همزمان با هفتاد و ششمین سالروز تولدش، دوشنبه ۲۶ آبانماه در خانه هنر صوفی برگزار شد، ضمن قدردانی از تمام کسانی که در برپایی این مراسم سهمی داشتند، درباره سختی و دیر بازده بودن کار هنری سخن گفت. او تأکید کرد که هنر، یکی از دیربازدهترین کارهای دنیا است؛ در حالی که کسی که کارمند است یا شغل اداری دارد، در ساعات معینی در طول ماه کار میکند و در پایان ماه حقوقش را دریافت میکند، اما کار هنری تماموقت است و ممکن است سالها بگذرد بیآنکه بازدهی مالی مشخصی برای فرد داشته باشد.
او افزود: وقتی در چنین جمعهایی حضور دارد، بیش از هر چیز از این خوشحال است که در میان کسانی قرار میگیرد که با هم همدل هستند. به باور او، بهترین نتیجه کار هنری، پیدا کردن افرادی است که با هم همدلاند. این همدلیها بسیار ارزشمند است، زیرا «در خلأ نمیتوان کار هنری کرد و شعر نوشت». شمس لنگرودی خطاب به حاضران گفت این مخاطبان و همراهان هستند که به شعر شاعران گوش میدهند و با همدلی خود، آنها را سر شوق میآورند.
شمس لنگرودی در ادامه سخنانش ضمن سپاسگزاری از همه کسانی که با شعر او همدلی کردهاند، چندین شعر برای حاضران خواند و بار دیگر نشان داد که چرا زبان و جهان شعریاش چنین مخاطبان گستردهای یافته است.
شعر شمس پرمخاطب است
احمد پوری، نویسنده و مترجم که ۵۰ سال از عمر دوستیاش با شمس لنگرودی میگذرد، در سخنانی شمس را یکی از پرمخاطبترین شاعران دهههای اخیر ایران دانست. به گفته او، شعرهای سپید شمس لنگرودی در میان گروههای مختلف علاقهمندان ادبیات به گرمی مورد استقبال قرار گرفته است.
او تأکید کرد اگر از علاقهمندان شعر و فرهنگ و هنر ایران بخواهیم از پنج شاعر مورد علاقه خود نام ببرند، بیشک به فهرستی پنجنفره میرسیم که شمس لنگرودی نیز در آن حضور دارد. این مترجم با اشاره به تلاشهای شمس در حوزه فرهنگ و هنر گفت که در طول این ۵۰ سال، از نزدیک شاهد بوده است که شمس تا چه اندازه صادقانه و بیوقفه در عرصه شعر و هنر تلاش کرده است و همین صداقت و استمرار باعث شده امروز بسیاری از مردم، خود او و آثارش را دوست داشته باشند.
پوری ادامه داد: شمس لنگرودی بسیار کتابخوان است و او بارها در تجربههای ترجمه خود، از دانستهها و پیشنهادهای او بهره برده است. به گفته پوری، هر بار که تصمیم گرفته کتابی را برای ترجمه انتخاب کند و درباره شاعر یا نویسنده آن با شمس مشورت کرده، شمس با حافظهای دقیق و جزئیاتی شگفتانگیز از آن شاعر، نشریه و سال انتشار آثارش سخن گفته است.
او در بخش دیگری از سخنانش به اعتماد به نفس شمس لنگرودی اشاره کرد و گفت: شمس اگر از او بپرسید چرا فیلم بازی کردهای یا چرا آواز خواندهای، با صراحت میگوید «دوست داشتم و میدانم که کار خوبی کردهام.» به باور پوری، این اعتماد به نفس، یکی از ویژگیهای ارزشمند شمس است؛ شاعری که در طول زندگیاش هر کاری را که دوست داشته انجام داده و مسئولیت انتخابهایش را پذیرفته است.
پوری همچنین به طنازی شمس لنگرودی اشاره کرد و او را انسانی و شاعری طناز دانست که این روحیه در زندگی و هنرش نمود پررنگی داشته است. به گفته او، شمس در انتخاب واژهها بسیار وسواس دارد و این وسواس، از عوامل زیبایی و ماندگاری شعر اوست.
او سپس به سختکوشی شمس لنگرودی اشاره کرد و گفت: شمس آدم خستگیناپذیری است و معتقد است اگر قرار باشد کسی کاری را انجام بدهد باید آن را به بهترین شکل ممکن انجام دهد. پوری یادآوری کرد زمانی که شمس مشغول تألیف کتاب «تاریخ تحلیلی شعر نو» بود، برای یافتن منابعش تا آنجا پیش رفت که حتی برای دیدن چند کتاب خاص، شخصاً به تبریز سفر کرد؛ در دورهای که هنوز امکانات دسترسی سریع به منابع به شکل امروز وجود نداشت. به گفته او، شمس اینگونه کتاب «تاریخ تحلیلی شعر نو» را نوشت و این اثر، نتیجه سالها جستوجو و تلاش سخت است.
پوری در ادامه، چند شعر از مجموعه «باغبان جهنم» را برای حاضران خواند تا تصویری دیگر از جهان شعری شمس پیش چشم مخاطبان قرار گیرد.
مضمون اصلی آثار شمس عشق است
در بخش دیگری از برنامه، داوود حیدری که اجرای مراسم را بر عهده داشت، در سخنانی به زادگاه شمس اشاره کرد و گفت: لنگرود یکی از شهرهایی است که در بسیاری از سفرنامههای خارجی از آن یاد شده و این شهر کوچک، شاعران و نویسندگان برجستهای را در خود پرورش داده است؛ از جمله شمس لنگرودی و محمود پاینده که از چهرههای بنام فرهنگی این خطه به شمار میروند.
او افزود: عشق به شعر و فرهنگ و هنر از دوران کودکی در جان شمس لنگرودی ریشه دوانده و در آثار او میتوان به وضوح دید که در جستوجوی «گمشدهای» است تا او را به سرمنزل مقصود برساند. حیدری تأکید کرد مضمون اصلی شعرهای شمس، عشق است و شعرهای او در شمار بهترین شعرهای امروز ما قرار میگیرند؛ و چه خوب است که همه گرد هم آمدهایم تا قدردان شاعری باشیم که یک عمر با آثارش به بار درخت کهنسال فرهنگ و هنر این سرزمین افزوده است.
در ادامه این مراسم، سردار سرمست از جمله هنرمندانی بود که به اجرای موسیقی پرداخت. او در سخنانی درباره نحوه آشناییاش با شمس لنگرودی گفت سالها دوستی دارد که همیشه او را به خانهاش دعوت میکند تا با هم فیلم ببینند، اما از لحظه شروع فیلم آنقدر صحبت میکند که چیزی از فیلم فهمیده نمیشود؛ با این حال، به واسطه همین دوست با بسیاری از فیلمها آشنا شده و بعداً به تنهایی آنها را دیده است.
او افزود: یک بار با هم یکی از فیلمهایی را دیدند که شمس لنگرودی در آن بازی کرده بود. وقتی پرسیده که «او کیست؟»، دوستش پاسخ داده که شمس لنگرودی است و شاعر است. همین جمله کوتاه، تنها جملهای بود که به فیلم ربط داشت و همین بهانه آشنایی او با شمس لنگرودی شد. سردار سرمست ابراز تأسف کرد که چرا اینقدر دیر با این شاعر آشنا شده و حتی گفت به کسانی که سالها از عمر آشناییشان با شعر شمس میگذرد، حسادت میکند.
بهاءالدین مرشدی نیز در سخنان کوتاهی گفت: ۲۵ سال از آشنایی و دوستیاش با شمس لنگرودی میگذرد و او به این دوستی بسیار میبالد. به گفته مرشدی، شمس لنگرودی از شاعران درجهیک معاصر است و او در زندگی و کار حرفهایاش بسیار از شمس آموخته است.
او افزود: شمس انسانی منصف و متین است و همیشه معتقد است اگر کاری را قرار است انجام بدهی، باید آن را درست انجام بدهی. مرشدی خاطرهای را یادآور شد که در آن، یکی از کتابهای شعر شمس هفتهزار و صد نسخه پیشفروش شده بود و شمس یک روز کامل وقت گذاشت تا تمام این کتابها را برای مخاطبانش امضا کند، بدون آنکه از این کار احساس خستگی کند؛ چرا که تکتک مخاطبانش برای او اهمیت دارند.
به گفته رضا رازقندی، که کیوریتوری این رویداد و نمایشگاه «شمس در خانه صوفی» را بر عهده دارد، نمایشگاهی نیز به مناسبت هفتاد و هفتمین سالروز تولد شمس لنگرودی در خانه هنر صوفی، روز جمعه ۳۰ آبانماه با حضور او افتتاح خواهد شد.
در این نمایشگاه، آثار هنرمندانی چون لیندا آزاد، سارا آزموده، فریبا آقایان، حسین اسماعیلی، آناهیتا ابوترابی، آصف ابراهیمی، سپیده اشرفی، سارا اسکندری، ابراهیم برافرازی، هومن بیات، علیرضا بیداری، سعید پناهزاده، سایه ثقفی، فاطمه حقدار، محسن حجازی، داوود حیدری، علیرضا روحالامین، رضا رازقندی، مجتبی رستمی، مریم زحمتکش، عباس سیفآبادی، امیرحسین شریفیان، علی صوفی، مرجان عسکری، کتایون عسلیان، محسن فراهانی، آذرمیدخت فتاحی، گلناز گائینی، علی گرجی، الیانا شمس، مهدیس مهرجو، نسرین هادیان، حوریه هاشمی و شهروز یاراحمد به نمایش گذاشته میشود. این نمایشگاه تا ۱۲ آذرماه ادامه خواهد داشت و فرصتی است برای مواجهه تصویری مخاطبان با جهان شعری شمس لنگرودی.
