به گزارش خبرگزاری ریتم؛ وقتی صحبت از پست پانک میشود، اولین نکته این است که آن را با «پست راک» یکی ندانیم؛ این دو ژانر، هم در ریشه و هم در صدا، زمین تا آسمان با هم فرق دارند. برای فهمیدن پست پانک، باید از چند قدم عقبتر شروع کنیم؛ از خود پانک و پانکراک. به موسیقیای که با جنبش فرهنگی پانک گره خورده، «پانکراک» گفته میشود؛ جریانی اعتراضی که در تضاد با جریانهای اصلی اجتماعی شکل گرفت و طرفدارانش با سبک زندگی، مد، ظاهر و حتی جهانبینی متفاوت، نوعی آنارشی را نمایندگی میکردند. این استقلال و سرکشی، بعداً روی شکلگیری موسیقی آلترناتیو و ایندی هم اثر جدی گذاشت.
در موسیقی پانکراک، چند عنصر کلیدی به چشم میخورد: ریتم هیجانی و سرعت بالا، آکوردهای ساده و تکراری، پرهیز از تکنیکهای پیچیده و ساختارهای دشوار. بسیاری از گروههای پانک حتی سواد تئوریک موسیقی چندان جدی نداشتند و اتفاقاً همین بیاعتنایی به اصول جاافتاده، بخشی از هویتشان بود. آنها نه با قواعد موسیقی کلاسیک کنار میآمدند، نه با قراردادهای اجتماعی؛ و همین بیقیدی بود که امضای صوتی پانک را ساخت.
اما در ادامه، بخشی از همین جریان تصمیم گرفت از آن سادگیِ افراطی فاصله بگیرد؛ موسیقی پیچیدهتری بنویسد، از تکنیکهای متنوعتر استفاده کند و به سراغ فضاسازیهای عمیقتر برود. نتیجه این تغییر نگاه، شکلگیری ژانری بود که بعدها به آن «پست پانک» گفتند؛ سبکی که همچنان روح معترض پانک را حفظ میکرد، اما از نظر ساختار، تنظیم، استفاده از هارمونی و انتخاب صداها، هوشمندانهتر و هنرمندانهتر عمل میکرد.
در کنار پست پانک، ژانر دیگری هم در همان سالها پررنگ شد: سینت پاپ (Synth Pop). همانطور که از نامش پیداست، با نوعی موسیقی پاپ سروکار داریم که شالودهاش بر استفاده از سینتیسایزر بنا شده است. سینتیسایزر، دستگاهی الکترونیکی است که با تولید و ترکیب فرکانسهای صوتی مختلف، صداهای متنوع و بعضاً غیرطبیعی خلق میکند؛ صداهایی که نه از گیتار و پیانو، بلکه از دل مدارهای الکترونیکی بیرون میآیند. در سینت پاپ، ملودیها، آکوردها و حتی ضربها معمولاً بر پایه همین صداهای الکترونیک ساخته میشوند و نتیجه، پاپی است که هم رقصآور است و هم حالوهوایی آیندهنگر و فضایی دارد.
ژانر موج نو (New Wave) هم در دهههای ۷۰ و ۸۰ میلادی، تا حدی در تقابل با پانکها و هیپیها شکل گرفت؛ اما همزمان میتوان آن را نسخهای ملایمتر، سرگرمکنندهتر و پاپتر از پانک دانست. موج نو، با وجود تفاوتهایش، با پست پانک نقاط مشترکی دارد؛ چراکه هر دو تا حدی واکنشی به پانک اولیه بودند. در موج نو، گرایش به موسیقی پاپ و الکترونیک (از جمله سینت پاپ) پررنگتر میشود، در عین حال، رگههایی از راکاَن رول دهههای قبل هم در آن شنیده میشود؛ انگار این سبک، گذشته را با حال و آینده ترکیب میکند.
یک نکته مهم این است که موج نو (New Wave) دهه ۱۹۸۰ را نباید با «هنر نو» یا Ars Nova در پایان دوره قرون وسطی اشتباه گرفت. Ars Nova عنوان یک جریان موسیقی کلاسیک در تاریخ اروپاست و هیچ ارتباط مستقیمی با ژانر پاپ/راکِ موج نو ندارد. اشتباه گرفتن این دو فقط از شباهت ظاهری نامهاست و نه از نظر محتوا و کارکرد موسیقایی.
