تنبور کرمانشاه جهان را تسخیر کرد؛ درخشش خیرهکننده جهاندار ملکی در ازبکستان | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ جهاندار ملکی، نوازنده توانمند تنبور و پژوهشگر موسیقی مقامی، در گفتگویی صمیمانه از تجربیات ارزشمند خود در فستیوال بینالمللی موسیقی مقامی ازبکستان و جایگاه امروز این ساز باستانی سخن گفت. ملکی که از نخستین دوره این فستیوال مورد توجه برگزارکنندگان قرار گرفته بود، سرانجام در سومین دوره این رویداد جهانی شرکت کرد و توانست در دو بخش رقابتی و پژوهشی، نام ایران را پرآوازه کند.
موفقیت در بخش رقابتی و پژوهشی فستیوال ازبکستان
این هنرمند کرمانشاهی درباره جزئیات حضور خود در این رویداد بزرگ توضیح داد: بخش نخست، بخش رقابتی بود که هنرمندانی از ۱۸ کشور جهان در آن حضور داشتند. بخش دیگر نیز کنفرانس و مقالههای علمی و پژوهشی بود. مقالهای با موضوع حفظ سنت و نوآوری در مقام شرق نوشتم که در ۱۱ صفحه کتاب منتشرشده از سوی دانشگاه ازبکستان با موضوع موسیقی مقدس به چاپ رسید.
ملکی در بخش رقابتی این فستیوال که از ۲۲ تا ۲۷ ژوئن برگزار شد، به عنوان جوانترین شرکتکننده حضور یافت و موفق شد عنوان معتبر برترین اجراکننده جوان مقام را با تأیید مستقیم رئیسجمهور ازبکستان دریافت کند. این موفقیت باعث شد تا او از سوی کشورهای مختلفی همچون تاجیکستان، کرهجنوبی، جمهوری آذربایجان، انگلستان و فرانسه برای همکاریهای فرهنگی دعوت شود.
جایگاه جهانی و معرفی ساز تنبور برای نخستین بار
نکته حائز اهمیت در این دوره از فستیوال، حضور انفرادی ملکی به عنوان تنها نماینده موسیقی ایران بود. او در این باره میگوید: تنها نماینده موسیقی ایران در این فستیوال بودم و هنرمند دیگری از ایران در این دوره حضور نداشت. همچنین برای نخستین بار ساز تنبور در این رویداد معرفی و اجرا شد. حضور استادان و پروفسورهایی از ۸۰ کشور جهان در بخش کنفرانس، فرصتی استثنایی برای معرفی ظرفیتهای موسیقی مقامی ایران فراهم کرد.
وضعیت موسیقی مقامی و استقبال نسل جوان از تنبور
این پژوهشگر موسیقی با نگاهی به وضعیت فعلی ساز تنبور در ایران، معتقد است که این ساز جایگاه بسیار خوبی پیدا کرده است. او با اشاره به فعالیتهای «خانه تنبور» در دالاهو و تلاشهای اساتیدی همچون علیاکبر مرادی، خاطرنشان کرد که ثبت جهانی مقامات تنبور و انتشار کتابهای آموزشی، توجه نسل جوان را بیش از پیش به این ساز جلب کرده است.
ملکی درباره پیوند عمیق مردم کرمانشاه با این ساز افزود: در منطقه کرمانشاه، تنبور جایگاهی قدسی دارد و مردم آن را موسیقی مقدس آیین یارسان میدانند. این موسیقی هزاران سال به صورت سینهبهسینه منتقل شده و همچنان زنده مانده است. امروز در بسیاری از خانوادههای منطقه، کودکان از همان سالهای نخست زندگی با تنبور آشنا میشوند.
سوابق هنری و فعالیتهای پژوهشی جهاندار ملکی
جهاندار ملکی پیش از این نیز در جشنوارههای مختلف داخلی و بینالمللی از جمله در کشورهای آلمان، ایتالیا و گرجستان خوش درخشیده است. او که در جشنواره موسیقی جوان نیز رتبههای متعددی کسب کرده، علاوه بر نوازندگی، در حوزه آواز کردی نیز فعالیت جدی دارد.
این هنرمند در پایان خاطرنشان کرد که بخشی از تمرکز اصلی او بر پژوهش، تحلیل و احیای موسیقیهای کمتر شناختهشده و فراموششده ایرانی است. تلاشهای ملکی نشاندهنده پویایی موسیقی مقامی ایران و پتانسیل بالای آن برای حضور در عرصههای بینالمللی و جذب مخاطبان جهانی است.
