افشاگری هادی فیضآبادی از پشتپرده موسیقی بدون مجوز و بحران معیشت هنرمندان | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ کاهش ظاهری فعالیتهای موسیقایی در ماههای گذشته، دغدغههای زیادی را ایجاد کرده است. هادی فیضآبادی علت این موضوع را فراتر از مسائل ساده دانسته و آن را به زنجیرهای از اتفاقات اجتماعی، حوادث دیماه و شرایط بحرانی اخیر مرتبط میداند. به گفته او، پس از وقایع سال ۱۴۰۱، بسیاری از اهالی موسیقی تصمیم گرفتند فعالیتهای رسمی خود و روند دریافت مجوز از وزارت ارشاد را متوقف کنند.
این خواننده تأکید میکند که تولید اثر متوقف نشده، بلکه مسیر انتشار آن تغییر کرده است:
تولیدات موسیقی انجام میشد و اهالی موسیقی فعالیت داشتند، اما بسیاری از این فعالیتها دیگر از مسیر رسمی و کانالهای دریافت مجوز پیش نمیرفت. به همین خاطر تصور میشود فعالیتهای موسیقی در این زمانها کمتر شده است.
این تصمیم برای شخصیسازی فعالیتها، مستقیماً خود را در آمارهای رسمی نشان میدهد. از سوی دیگر، مخاطبان موسیقی پاپ و سرگرمی که درگیر شرایط دشوار اقتصادی، سیاسی و سوگ جمعی هستند، دیگر کشش سابق را برای پیگیری این آثار ندارند. بنابراین، تولید همچنان جریان دارد، اما شکل ارائه آن دگرگون شده است
چالشهای معیشتی هنرمندان و تغییر مسیر درآمدزایی
بخش عمدهای از درآمد خوانندگان از اجراهای صحنهای تأمین میشود، اما این فرصتها در ژانرهای مختلف یکسان توزیع نشده است. فیضآبادی معتقد است خوانندگان پاپ بخش زیادی از درآمد خود را از کنسرت و تبلیغات به دست میآورند، در حالی که در موسیقی سنتی، کلاسیک و نواحی، منبع اصلی درآمد هنرمندان از تدریس و آموزش است.
این چالشها از دوران شیوع کرونا و تعطیلی آموزشگاهها شدت گرفت. در این دوران، اهالی موسیقی برای بقای حرفهای خود ناچار شدند به تدریس خصوصی، آموزش آنلاین و فعالیت در پلتفرمهایی مانند اینستاگرام و یوتیوب روی بیاورند و یا در بدترین حالت، شغل خود را به کلی تغییر دهند. او درباره توازن میان هنر و معیشت میگوید:
مسئله اقتصادی امری نیست که هنرمند بتواند از آن چشمپوشی کند، اتفاقاً باید به آن توجه داشته باشد، چون همین موضوع باعث میشود چرخ زندگی هنرمند بچرخد و او بتواند به خلاقیت، وجه هنری و کار هنری خودش بپردازد.
کمرنگ شدن نقش ناشران و ظهور پلتفرمهای نوین استریم
برخلاف ادعای برخی ناشران مبنی بر کاهش تولیدات، فیضآبادی معتقد است حجم تولیدات موسیقی حتی بیشتر از گذشته شده است. تفاوت امروز در این است که هنرمندان به لطف شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای پخش موسیقی، دیگر نیازی به واسطهگری ناشران ندارند و آثار خود را به صورت مستقل از طریق دیستربیوتورهای بینالمللی منتشر میکنند.
موسیقی ایران اکنون در یک دوره گذار تاریخی برای یافتن فرمت جدید ارتباطی میان هنرمند و مخاطب قرار دارد. همانطور که روزگاری نوار کاست جای خود را به سیدی داد و سپس سیدیها ناپدید شدند، امروز نیز پلتفرمهایی مانند اسپاتیفای، اپل موزیک، یوتیوب و اینستاگرام به کانالهای اصلی توزیع موسیقی تبدیل شدهاند. این روند به مرور زمان جایگاه پایدار خود را پیدا خواهد کرد.
واقعیتهای درآمدی پلتفرمها و پذیرش آثار سفارشی
با وجود فیلترینگ و عدم رعایت کامل قانون کپیرایت در ایران، درآمد حاصل از استریم پلتفرمها هنوز به عنوان یک منبع درآمدی اصلی و قابل اتکا برای هنرمندان مستقل به شمار نمیرود، هرچند رصد میزان شنیده شدن اثر را آسانتر میکند. در پروژههای بزرگ پاپ که با تهیهکننده اداره میشوند، تقسیم درآمدها بر اساس قراردادهای سفتوسخت صورت میگیرد، اما بدنه مستقل موسیقی ترجیح میدهد بدون واسطه آثارش را منتشر کند.
در بخش دیگری از این گفتگو، موضوع تولید آثار سفارشی مطرح شد. فیضآبادی این پدیده را یک جریان تاریخی و طبیعی در سراسر جهان میداند و معتقد است سفارش گرفتن از نهادهای دولتی یا خصوصی، بخشی از چرخه اقتصادی هنر است. او تأکید میکند که پذیرش یا رد این سفارشها کاملاً به همسو بودن اثر با باورها، تفکرات و اهداف هنری خودِ هنرمند بستگی دارد.
