به گزارش خبرگزاری ریتم؛ تشکیل گروه و ارکستر را میتوان یکی از نشانههای حیات هنری در عرصه موسیقی دانست؛ حیات و پویاییای که استمرار تولید و فعالیت، ارزش واقعی آن را مشخص میکند. با این حال، گروههای مستقل موسیقی به دلیل نبود حمایت مالی و هزینههای سنگین تولید، معمولاً عمر کوتاهی دارند؛ در شرایطی که گروههای دولتی تکلیف روشنی در تأمین منابع مالی دارند، این گروههای مستقلاند که برای بقا ناچار به فعالیت مستمر در طول سال هستند.
در این میان، گروههایی وجود دارند که فعالیتشان صرفاً به اجرای کنسرت محدود نمیشود و در کنار اجرا، به آموزش، پژوهش و تولید محتوا نیز میپردازند. ارکستر «یارآوا» یکی از همین گروههاست که طی سالهای اخیر در زمینه برگزاری جشنوارههای مستقل، آموزش، تولید آثار، همکاری با هنرمندان معتبر و اجراهای داخلی و برونمرزی فعالیت داشته است.
کاهش بازتاب رسانهای، نه کاهش فعالیت
در ماههای اخیر، انتشار اخبار مربوط به فعالیتهای یارآوا در رسانهها کمتر شده و این تصور به وجود آمده که فعالیت این گروه کاهش یافته است؛ در حالی که ارکستر یارآوا بهتازگی طی دو روز در موزه هنرهای معاصر تهران به اجرای آثار تولیدی خود پرداخته است.
مهدی جلالی در این گفتوگو با اشاره به این موضوع گفت: «خوشحالم که این سؤال مطرح میشود، چون میتوانم گلهای از رسانهها داشته باشم. اینطور به نظر میرسد که فعالیت گروه کم شده، در حالی که کاملاً برعکس است و فعالیتها بسیار گستردهتر شدهاند. البته ممکن است ما هم در اطلاعرسانی ضعف داشته باشیم.»
فستیوالها، مسابقات و اجراهای شهرستان
او با اشاره به بخشی از فعالیتهای اخیر یارآوا توضیح داد: شهریورماه گذشته، هفتمین دوره «فستیوال بینالمللی موسیقی الکترونیک تهران» طی هشت روز و با ۳۲ رویداد شامل کنسرت، سخنرانی، کارگاه، سمینار و مسترکلاس برگزار شد. همچنین مراسم نهمین دوره مسابقه آهنگسازی موسیقی الکتروآکوستیک «جایزه رضا کروریان» همزمان با این فستیوال برگزار شد.
جلالی به اجرای شهرستان نیز اشاره کرد و گفت: پیش از فستیوال، اجرای رشت یکی از مهمترین دستاوردهای ما بود. با توجه به ظرفیتهای موجود در این شهر، «آنسامبل معاصر رشت یارآوا» تأسیس شد و پس از لغو نخستین اجرای رسمی، در نهایت با آثاری از شاهرخ خواجهنوری و بابک آلحیدر روی صحنه رفت.
تمرکز بر موسیقی معاصر و الکترونیک
رهبر ارکستر یارآوا درباره رویکرد هنری این مجموعه گفت: ترجیح میدهم به جای واژه «فاخر» از تعابیری چون «موسیقی جدی»، «آکادمیک» یا بهطور مشخص «موسیقی معاصر» و «موسیقی الکترونیک» استفاده کنم. از نیمه سال ۱۴۰۱ حدود یک سال فعالیت صحنهای نداشتیم، اما پس از آن با تمرکز ویژه بر موسیقی الکترونیک، اجراها و انتشار سه آلبوم را در دستور کار قرار دادیم که همراه با اجرای زنده آثار بود.
آموزش؛ اولویتی پایدار
جلالی تأکید کرد که مقوله آموزش همچنان یکی از اولویتهای یارآواست و گفت: آکادمی موسیقی یارآوا فعال است و علاوه بر کلاسهای آموزشی، بخش مهمی از فعالیت آموزشی ما در فستیوالها اتفاق میافتد. این آموزشها محدود به موسیقی الکترونیک نیست و حوزههایی چون آموزش ساز، تئوری موسیقی و آهنگسازی را نیز دربر میگیرد.
نشر، نشریه و پلتفرمهای بینالمللی
او از تغییرات مهم در بخشهای زیرمجموعه یارآوا خبر داد و گفت: نشر وایاِمجی ساختاری منسجم پیدا کرده و اکنون در پلتفرمهای بینالمللی مانند اسپاتیفای، اپل موزیک و آمازون موزیک فعال است. همچنین تصمیم داریم برخی آثار را فقط بهصورت دیجیتال منتشر کنیم.
جلالی درباره نشریه «تکساز» نیز توضیح داد: این نشریه بیش از ۱۳ سال متوقف بود و اکنون دو شماره آماده چاپ دارد که آثاری از امیر تیموری و شادی کسایی در آن منتشر خواهد شد. این نشریه به انتشار پارتیتور آثار آهنگسازان معاصر، بهویژه برای ساز سولو، اختصاص دارد.
چرا پارتیتور مهمتر از سیدی است؟
رهبر ارکستر یارآوا در پاسخ به این پرسش که چرا چاپ پارتیتور را مهمتر از سیدی میداند، گفت: فرهنگ چاپ پارتیتور در موسیقی ما بسیار ضعیف است، بهویژه در موسیقی معاصر. در حالی که پارتیتور نقش مهمی در آموزش، حفظ، اجرا و ارتقای دانش موسیقایی دارد. موسیقی دستگاهی امروز در این زمینه وضعیت بهتری دارد، اما موسیقی معاصر به دلیل مخاطب محدود و نبود توجیه اقتصادی، کمتر منتشر میشود.
اجرا در فضاهای تاریخی و غیرمتعارف
جلالی با اشاره به تجربههای بینالمللی خود گفت: بخش عمدهای از اجراهای من خارج از ایران، در کلیساها، موزهها و فضاهای تاریخی بوده است؛ از کلیسای مارکوس هانوفر تا کتابخانه تاریخی مارچیانا در ونیز. موسیقی معاصر سالهاست از سالنهای رسمی کنسرت عبور کرده و هنرمندان به فضاهای نامتعارف گرایش پیدا کردهاند.
او افزود: در ایران نیز این روند بهتدریج شکل گرفته، اما نگاههای سلیقهای و سیاستهای دوگانه مانع گسترش آن شدهاند.
تعصبات خشک؛ مانع اصلی
جلالی در پایان تصریح کرد: اغلب نه کمبود بودجه، نه نبود ایده، بلکه تعصبات خشک و خام و دخالتهای غیرکارشناسی مانع پیشرفت فرهنگی میشوند. گاهی افرادی بدون بررسی میدانی، کنسرتی را عامل تخریب یک بنای تاریخی معرفی میکنند، در حالی که مشکلات اصلی مانند نبود مرمت، بیتوجهی و فقدان برنامهریزی نادیده گرفته میشود.
