ناصح بهرامبیگی، پژوهشگر و مدرس موسیقی نواحی کردستان، معتقد است اوضاع سازهایی چون دیوان و کمانچه و همچنین آواز در موسیقی کردی «اصلاً خوب نیست» و میگوید در دوران گذار فرهنگی از سنت به شهرنشینی، نسل جدید دیگر موسیقی فولک خود را نمیخواهد و دغدغه او و همفکرانش نجات این موسیقی است.
یازدهمین جشنواره سراسری موسیقی بیت و حیران در نخستین روز خود، سهشنبه ۱۱ آذر، با استقبال چشمگیر مخاطبان در شهرستان سردشت آغاز شد؛ جایی که در بخش رقابتی ۵۳ نوازنده و خواننده و در بخش جنبی ۲۵ موزیسین در قالب گروهنوازی، تکنوازی و اجراهای آوازی روی صحنه رفتند و فضایی پرشور برای موسیقی نواحی ایران رقم زدند.
یازدهمین جشنواره موسیقی «بیت و حیران» با قدردانی از خضر قادری، هنرمند پیشکسوت ۱۰۹ ساله منطقه کردستان، در سالن یادمان شهدای شیمیایی هفتم تیر شهر سردشت آغاز شد؛ رویدادی که مسئولان آن از تبدیلشدن جشنواره به یک رویداد بینالمللی در سالهای آینده خبر میدهند.
انجمن علمی موسیقی دانشگاه کردستان با انتشار فراخوان رسمی، دومین فستیوال موسیقی این دانشگاه را با محوریت اجراهای تجربی و با حضور هنرمندان در بخشهای موسیقی دستگاهی ایرانی، فولکلور و موسیقی کلاسیک غربی برگزار میکند.
سید عباس صالحی در جریان سفر به کردستان و دیدار با ماموستا عثمان هورامی، او را از هنرمندان برجسته و مردمی هورامان دانست و تأکید کرد هنر او جلوهگر زیبایی موسیقی و طبیعت این منطقه است؛ مقامی که سالها در دل مردم جای دارد.
دهل شیطان یا «دهل شیطانک»، سازی نمادین و فراموششده در فرهنگ موسیقایی کردستان است که در آیینهایی چون «عروس بارانی» و «کوسهکوسه» برای طلب باران و اعلام پایان فصل سرما نواخته میشد؛ سازی که محمدرضا درویشی در جلد دوم «دایرهالمعارف سازهای ایرانی» به تفصیل درباره آن نوشته است.