به گزارش خبرگزاری ریتم؛ به نقل از روابط عمومی، فرهنگسرای ارسباران شامگاه جمعه ۲۸ آذرماه در پنجاهودومین شب موسیقی خود، میزبان رویدادی بود که اجرای موسیقی و مرور یک مسیر تاریخی مهم در موسیقی ایران را توأمان در بر داشت؛ مسیری که از ورود پیانو به دربار قاجار آغاز میشود و به تلاشهای معاصر برای حفظ و بازخوانی میراث پیانوی ایرانی میرسد.
این برنامه با محوریت رونمایی از کتاب «مشق پیانونوازی ایرانی مطابق با کوک فرنگی» با ویرایش، بازنویسی و اجرای محمدرضا امیرقاسمی برگزار شد.
آغاز با موسیقی؛ گفتوگوی پیانو و تمبک
مراسم با دونوازی محمدرضا امیرقاسمی (پیانو) و سحاب تربتی (تمبک) آغاز شد. قطعات این بخش مروری بود بر شیوهها و آثار شاخص پیانوی ایرانی؛ از جمله چهارگاه بر اساس کتاب محمودخان مفخمالملک، موسیقی نمایش «باغ شاه» اثر مشیرهمایون شهردار، پیشدرآمد اصفهان اثر مرتضی محجوبی به روایت جواد معروفی و قطعه «انتظار» از جواد معروفی.
در پایان این بخش، قطعاتی در دستگاه همایون، سرود ملی ساخته موسیو لومر و قطعهای با حالوهوای یلدایی، به مناسبت نزدیکی شب یلدا اجرا شد.
رونمایی از یک مکتب فراموششده
در ادامه، از کتاب «مشق پیانونوازی ایرانی مطابق با کوک فرنگی» که به همت نشر خنیاگر منتشر شده است، رونمایی شد؛ اثری که به گفته سخنرانان میتواند یکی از منابع مهم شناخت پیانوی ایرانی باشد.
شهاب منا با اشاره به اسناد تاریخی گفت: «بر اساس سفرنامههای دوره صفوی، برخی سازهای فرنگی از همان زمان وارد ایران شدند، اما در دوره قاجار این ورود شکل جدیتری گرفت؛ از جمله پیانویی پنج اکتاو که ناپلئون به فتحعلیشاه هدیه داد.»
او نخستین نوازنده پیانو در ایران را محمدصادقخان سرورالملک دانست و افزود: «مسیر این ساز بعدها توسط مشیرهمایون شهردار و سپس مرتضی محجوبی ادامه یافت. تقلید شیوه سازهای مضرابی روی پیانو، خود یک حوزه مطالعاتی مهم است.»
منا با اشاره به محتوای کتاب تأکید کرد که برای نخستینبار یک «رِنگ کامل» از محمدصادقخان سرورالملک در این اثر منتشر شده و طراحی جلد کتاب نیز با الهام از عناصر بصری دوره قاجار انجام گرفته است.
پیانو؛ میراثی بومیشده
میرعلیرضا میرعلینقی با اشاره به فعالیتهای امیرقاسمی گفت: «سالها او را با پنجه شیرین میشناختیم، اما امروز وجه پژوهشی او نیز آشکار شده است.»
وی با اشاره به اینکه پیانو حدود ۱۲۰ سال پیش وارد ایران شد، افزود: «در پنجاه سال اخیر، توجه دوباره به دو مکتب مرتضی محجوبی و جواد معروفی شکل گرفته و آنچه امروز داریم، خوانشی معاصر از آن میراث است.»
چندصدایی؛ چالش تاریخی
سجاد پورقناد نیز با تأکید بر مسئله چندصدایی در موسیقی ایرانی گفت: «موسیقی ایرانی همواره تجربههایی از دوصدایی و سهصدایی داشته، اما درباره پیانو، این موضوع همواره محل اختلاف بوده است.»
ادای دین به پیانوی ایرانی
در پایان، محمدرضا امیرقاسمی ضمن قدردانی از برگزارکنندگان گفت: «این کار، ادای دینی به پیانوی ایرانی است.» او همچنین از برگزاری کنسرتی با ورود آزاد برای عموم خبر داد و این اجرا را به یاد پدر فقیدش و به پاس همراهی همسرش تقدیم کرد.
