به گزارش خبرگزاری ریتم؛ در آستانه سال نو میلادی و میلاد حضرت عیسی مسیح (ع)، موسیقی کلیسایی بار دیگر بهعنوان یکی از کهنترین جلوههای نیایش انسانی مورد توجه قرار میگیرد؛ موسیقیای که نهتنها زینت آیینهای مذهبی، بلکه بخش جداییناپذیر عبادت در سنت مسیحی، بهویژه در کلیسای ارامنه بهشمار میرود. لوریس چکناواریان، آهنگساز و رهبر ارکستر برجسته ایرانی ارمنیتبار، در گفتوگو با خبرنگار فارس، از پیوند عمیق موسیقی کلیسایی با ایمان، تاریخ و نیایش سخن گفت.
چکناواریان با تأکید بر جایگاه بنیادین موسیقی در کلیسای ارامنه اظهار داشت: «موسیقی کلیسایی اساساً برای عبادت خداوند و حضرت عیسی مسیح است. در کلیسای ارامنه، بهخصوص، حدود ۹۰ درصد مراسم بر پایه موسیقی است؛ یعنی تمام آنچه کشیش و نایبکشیش میخوانند، موسیقی است. شاید فقط ۱۰ درصد گفتار یا سخنرانی باشد، اما اصل مراسم، موسیقی است.»
او در ادامه با اشاره به ریشههای تاریخی این سنت توضیح داد: «این سنت فقط مربوط به مسیحیت نیست. پیش از مسیحیت هم در ارمنستان، آیین میترائیسم وجود داشت و از همان زمان، موسیقی در آیینهای مذهبی نقش محوری داشته است. این سنت موسیقایی بعدها در کلیسای ارامنه ادامه پیدا کرد و تا امروز باقی مانده است.»
این آهنگساز برجسته با رد نگاه تزئینی به موسیقی مذهبی تأکید کرد: «موسیقی کلیسایی تزئین آیین نیست، بلکه بخشی از خود نیایش است. بدون موسیقی، اصلاً مفهوم مراسم کلیسایی کامل نمیشود. موسیقی مهمترین بخش عبادت در کلیساست.»
چکناواریان در پاسخ به این پرسش که آیا موسیقی میتواند زبان مشترک ادیان باشد، گفت: «موسیقی یک زبان الهی است؛ زبانی که همه انسانها آن را میفهمند. تمام ادیان، سرودها و موسیقی عبادت خودشان را دارند. زندگی بدون موسیقی امکانپذیر نیست. موسیقی، زبانی است که خدا به بشر داده و همه ادیان از آن بهره میبرند.»
او در بخش دیگری از این گفتوگو به وضعیت امروز موسیقی در ایران پرداخت و تصریح کرد: «امروز مردم موسیقی را بیشتر از طریق اینترنت دنبال میکنند. سلیقهها متفاوت شده؛ بعضی موسیقی سنتی دوست دارند، بعضی کلاسیک و بعضی گونههای دیگر. اما واقعیت این است که موسیقی جدی، کمتر شنیده میشود.»
چکناواریان با اشاره به مشکلات معیشتی فعالان این حوزه گفت: «مشکل اصلی، معیشت است. حقوق نوازندگان ارکسترها آنقدر نیست که بتوانند فقط از همین راه زندگی کنند. بسیاری از نوازندگان مجبورند در طول روز در چند جا کار کنند؛ صبح ارکستر، بعدازظهر تدریس و شب اجراهای دیگر. این در حالی است که در بسیاری از کشورها، نوازنده با یک ارکستر زندگیاش تأمین میشود.»
او همچنین به کیفیت سازها اشاره کرد و افزود: «سازهایی که در اختیار بسیاری از نوازندگان ماست، درجه یک نیست. کیفیت پایین ساز هم روی کیفیت اجرا تأثیر میگذارد.»
چکناواریان در پاسخ به پرسشی درباره موسیقی سریال «بشارت منجی» نیز بهاختصار گفت: «بله، موسیقی آن مجموعه را من ساختم. موسیقی مذهبی در تصویر، اگر درست و با نگاه معنوی ساخته شود، میتواند تأثیر عمیقی روی مخاطب بگذارد.»
به گفته لوریس چکناواریان، موسیقی کلیسایی نه یک عنصر تزئینی، بلکه جوهره عبادت در سنت مسیحی است؛ زبانی مشترک میان ادیان که از اعماق تاریخ تا امروز، انسان را به معنا و ایمان پیوند میدهد.
