به گزارش خبرگزاری ریتم؛ چهلویکمین جشنواره موسیقی فجر هنوز آغاز نشده، اما حاشیههایش بهشدت مورد توجه قرار گرفته است. موضوع پوستر این دوره از جشنواره حالا به پاشنهآشیل یکی از مهمترین رویدادهای موسیقی کشور تبدیل شده است.
شهریور سال جاری دفتر موسیقی با تأکید بر تجربه، تخصص و تیمی گسترده و با شعار تحول و نوگرایی، فراخوان طراحی پوستر جشنواره موسیقی فجر را منتشر کرد؛ فراخوانی که چندین بخش داشت و برای اثر برگزیده نیز مبلغ ۵۰ میلیون تومان جایزه تعیین شد.
اما دو ماه بعد، مسئولان جشنواره موسیقی فجر ناگهان از پوستر اصلی جشنواره رونمایی کردند. بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی و رئیس جشنواره، در توضیح این تصمیم اعلام کرد:
«ما پوستر را به مسابقه گذاشتیم و طی همکاری با مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ فراخوان منتشر شد. حدود ۴۰ اثر به دبیرخانه رسید اما شورای کارشناسی هیچکدام از طرحها را شایسته انتخاب بهعنوان پوستر جشنواره ندانست. بنابراین طراحی پوستر به آقای بهراد خلیلی از طراحان آذربایجان شرقی سفارش داده شد.»
این تصمیم، واکنشها و انتقادهای فراوانی را برانگیخت و از سوی بسیاری «بیاحترامی آشکار به هنرمندان» تلقی شد.
اعتراض استاد برجسته گرافیک: تکلیف شرکتکنندگان را مشخص کنید
یکی از استادان برجسته گرافیک کشور در گفتوگویی پرده از ماجرای دیگری برداشت. او که سه اثر برای این فراخوان ارسال کرده، توضیح داد:
«جشنواره موسیقی فجر در اواخر شهریور فراخوان طراحی پوستر منتشر کرد و قرار بود ۲۰ مهر آثار برگزیده رونمایی و جوایز اهدا شود. من هم فرصت داشتم و چند ایده خوب را که از قبل در ذهن داشتم، پیادهسازی و ارسال کردم. دوست داشتم آثارم دیده شوند.»
او ادامه داد:
«۲۷ آبان یک پوستر سفارششده را رونمایی کردند و اعلام شد که ۴۰ اثر رسیده شایسته انتخاب نبودند.»
این استاد که جوایز ملی و بینالمللی متعددی دارد، تأکید میکند:
«جشنواره موظف است مسابقه را کامل برگزار کند و جوایز را طبق فراخوان پرداخت کند. اگر پوستر انتخابی مناسب نبود، میتوانستند طراحی را سفارش دهند؛ اما نباید حقوق شرکتکنندگان نادیده گرفته شود.»
او یادآور شد:
«در مسابقه طراحی نشانه فیلم محمد (ص)، سه هزار اثر داوری شد و جوایز پرداخت شد؛ اما مجیدی اعلام کرد از این آثار استفاده نمیکند. این حق او بود؛ اما حق شرکتکنندگان هم محفوظ ماند.»
وی میگوید:
«بیتوجهی به شرکتکنندگان در شأن وزارت فرهنگ نیست و سبب میشود هنرمندان در آینده به فراخوانهای رسمی اعتماد نکنند. اعتراض حق شرکتکنندگان است. جشنواره باید تکلیف آثار رسیده و جوایز را مشخص کند.»
بیاحترامی مطلق به هنرمندان؟
هنرمندان معتقدند وقتی برای یک فراخوان ملی مشارکت میکنند، برگزارکنندگان موظفاند برگزیدگان را معرفی و جوایز را طبق فراخوان پرداخت کنند. اما در چهلویکمین جشنواره موسیقی فجر، بهگفته منتقدان، هیچگونه احترام یا توجهی نسبت به شرکتکنندگان رعایت نشده و گویی مسئولان قصد دارند از زیر بار تعهدات خود شانه خالی کنند.
انتشار فراخوان یعنی آغاز یک مسابقه رسمی و ادامه آن تا پایان طبق قواعد حرفهای الزامی است.
حتی اگر پوستر نهایی از میان طرحهای رسیده انتخاب نشود، فراخوان باید کامل اجرا و برگزیدگان اعلام شوند.
مروری بر مسابقه طراحی لوگوی فیلم «محمد»
در سال ۱۳۹۳ فراخوان طراحی لوگوی فیلم محمد منتشر شد و جوایزی قابلتوجه (معادل ۱۵ سکه طلا آن زمان) برای نفرات برگزیده تعیین شد. برگزیدگان معرفی و جوایز پرداخت شد و در نهایت مجید مجیدی اعلام کرد از لوگوهای منتخب استفاده نمیکند و طرح دیگری را سفارش داده است.
اما روند مسابقه بهطور کامل و حرفهای اجرا شد.
آثار فینالیستها در کاتالوگ رسمی چاپ و در خانه هنرمندان ایران به نمایش گذاشته شد.
درخواست برای برخورد حرفهای
منتقدان میگویند:
وقتی فراخوانی بینالمللی منتشر میشود، جوایز و روند داوری نیز باید در سطح حرفهای باشد. مبلغ ۵۰ میلیون تومان برای پوستر برگزیده یا ۱۰ میلیون تومان برای رتبههای بعدی، رقمی نیست که طراحان حرفهای را به مشارکت جدی ترغیب کند.
استادی که در این گزارش سخن گفته، تنها به اصرار یکی از اعضای خانوادهاش در فراخوان شرکت کرده و طرحهایی که آماده داشته ارائه داده است.
این موارد، از نگاه کارشناسان، نشاندهنده کمتجربگی برگزارکنندگان چهلویکمین دوره جشنواره موسیقی فجر است و نشان میدهد تیم مدیریتی جشنواره، استانداردهای لازم برای تعامل حرفهای با هنرمندان را رعایت نکرده است.
نقد پوستر رسمی جشنواره / سرد، بیروح، بدون هویت
پوستر سفارششده جشنواره موسیقی فجر که توسط هنرمندی از آذربایجان شرقی طراحی شده، بهگفته منتقدان:
-
سرد و بیروح است
-
فاقد هویت بصری ایرانی
-
بدون نمادهای مرتبط با انقلاب، فجر یا موسیقی ایرانی
-
شبیه تمرینهای دانشجویی
-
فاقد ارزش فرهنگی
سالی که نکوست…
چهلویکمین جشنواره موسیقی فجر با دبیری «آرش امینی» برگزار میشود؛ فردی که به گفته منتقدان تجربه برگزاری چنین رویداد بزرگی را ندارد.
از سوی دیگر، «بابک رضایی» مدیرکل دفتر موسیقی و رئیس جشنواره، نیز طی ماههای گذشته با انتقادهای جدی از سوی هنرمندان مواجه بوده است.
حالا که جشنواره هنوز آغاز نشده، حجم حاشیهها بسیار عجیب است و بسیاری معتقدند وزارت فرهنگ باید پیش از بروز مشکلات بزرگتر، برای مدیریت این شرایط چارهای بیندیشد.
