نشست ساماندهی صنوف هنری؛ گرهگشایی از بحران معیشت هنرمندان | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ نشست «خانه دوست کجاست؟؛ گرهگشایی از تشکلهای صنفی هنری» با حضور چهرههای شاخصی همچون نیکنام حسینیپور، حمیدرضا نوربخش، محمدمهدی عسگرپور و جمعی از حقوقدانان برجسته در سالن شهناز خانه هنرمندان برگزار شد. این نشست در زمانی حساس برپا شد که جامعه هنری بیش از هر زمان دیگری با چالشهای ساختاری و معیشتی دست و پنجه نرم میکند.
بلاتکلیفی جامعه موسیقی و ضرورت امنیت شغلی
حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی ایران، در این نشست با لحنی انتقادی به وضعیت فعلی اشاره کرد و گفت: «در وضعیت کنونی بیش از هر زمان دیگری با تمام وجود حس میکنیم که چقدر بیپناهیم و در این کشور کسی مسئولیت ما را نمیپذیرد.» وی با یادآوری دوران کرونا، شرایط فعلی را حتی وخیمتر توصیف کرد.
نوربخش با اشاره به تاریخچه ورود اصناف به ساختار دولتی، از بلاتکلیفی ۳۰ ساله سخن گفت. او تاکید کرد که با وجود تلاشها در دولتهای پیشین برای ثبت انجمنها در وزارت کار، ابطال برخی مصوبات توسط دیوان عدالت اداری، هنرمندان را در وضعیت «قانونی یا غیرقانونی بودن» معلق نگه داشته است. او همچنین به نبود بیمه بیکاری و کپیرایت به عنوان دردهای اصلی ۱۸ هزار عضو خانه موسیقی اشاره کرد.
چالشهای ثبت قانونی و تضاد میان وزارتخانهها
محمدمهدی عسگرپور، مدیرعامل خانه هنرمندان، به دایره تکراری مشکلات از سال ۱۳۸۷ تاکنون پرداخت. وی معتقد است که مشکل اصلی، نبود یک سازمان نظام صنفی مستقل و قدرتمند است. عسگرپور تصریح کرد: «ما همچنان در حال ثبت تشکل هستیم نه ایجاد نظام حرفهای. مشکل اینجاست که ما از ناظر (وزارت ارشاد) مجوز میگیریم، در حالی که گاهی خود آن نهاد طرف دعوای ماست.»
در ادامه، مهدی کوهیان، حقوقدان فرهنگ و هنر، بر ضرورت وجود یک «نهاد تنظیمگر» تاکید کرد. او معتقد است تا زمانی که تعریف دقیقی از شغل هنری، مالیات و قراردادهای این حوزه تدوین نشود، قدرت چانهزنی هنرمندان با دولت افزایش نخواهد یافت. وی همچنین به لزوم اصلاح اساسنامهها برای حضور تمامی اقلیتها در ارکان صنفی اشاره کرد.
ضرورت ارتقای فرهنگ کار تشکیلاتی
امیر اثباتی، رئیس انجمن طراحان فیلم، زاویه دیگری از مشکل را مطرح کرد. او معتقد است بخشی از گره ساماندهی صنوف هنری به خودِ هنرمندان بازمیگردد. اثباتی گفت: «فرهنگ و دانش کار تشکیلاتی در میان اعضای اصناف بسیار ضعیف است. میزان مشارکت صنفی و انضباط در کار جمعی اندک است و اغلب اعضا تمامی مسئولیتها را به هیات مدیره میسپارند.»
علیرضا گیلوری، مدیرعامل خانه تئاتر نیز با تایید این موضوع، بر لزوم آگاهسازی اعضا نسبت به حقوق روزمره خود تاکید کرد. او معتقد است تا زمانی که هنرمند جوان نداند صنف چگونه میتواند امنیت شغلی او را تضمین کند، دچار انفعال خواهد بود.
راهکارهای حقوقی و رونمایی از کتاب راهنمای صنفی
در بخش دیگری از نشست، نادره رضایی، معاون پیشین امور هنری، از تشکیل کارگروه حقوقی برای دفاع از حقوق هنرمندان دفاع کرد. در این مراسم همچنین از کتاب «سازمانیابی صنفی هنرمندان» رونمایی شد که به عنوان یک نقشه راه حقوقی برای مدیران آینده عمل خواهد کرد.
حقوقدانانی چون بیژن عباسی و وحید آگاه نیز راهکارهای عملی ارائه دادند. عباسی پیشنهاد داد که «قانون تشکلهای صنفی تخصصی مصوب ۱۳۹۱» میتواند بستر مناسبی برای خروج از بنبست باشد. وحید آگاه نیز بر الگوی تکثرگرا تاکید کرد؛ به این معنا که هنرمندان باید در انتخاب مسیر خود (وزارت کار یا وزارت ارشاد) آزاد باشند و دولت تنها نقش حمایتی ایفا کند.
