به گزارش خبرگزاری ریتم؛ آیین رونمایی از آلبوم موسیقایی «بیدل» به آهنگسازی علیاصغر عربشاهی و خوانندگی سجاد شوشتری، پوریا عابدینی و صادق مرادی، روز شنبه ششم دیماه در سالن مهر حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد. این آلبوم، خروجی رویداد «شبهای آواز ایرانی» و معرفی سه خواننده برگزیده این برنامه به شمار میرود.
کار گروهی مستمر، شاخصه اصلی آلبوم «بیدل»
در ابتدای این مراسم که با اجرای پدرام جوادزاده همراه بود، احمد رمضی سرپرست مرکز موسیقی حوزه هنری انقلاب اسلامی با ارائه گزارشی از روند شکلگیری و انتشار این آلبوم توضیح داد:
«این آلبوم دربرگیرنده وجوه مختلف است اما آنچه برای من اهمیت دارد برکت انجام یک کار گروهی مستمر در قالب پروژه “شبهای موسیقی ایرانی” است که اکنون شاهد شکفته شدن بخشهایی از آن هستیم.»
او افزود: وجه دیگر اهمیت این آلبوم، پرداختن به اشعار بیدل دهلوی است که به گفته او، علیاصغر عربشاهی بهعنوان مدیر هنری پروژه و دیگر همراهانش در نقش خواننده و نوازنده، به بهترین شکل از عهده این کار برآمدهاند.
چرا بیدل برای آلبوم «بیدل» انتخاب شد؟
در ادامه، میلاد عرفانپور شاعر و رئیس مرکز آفرینشهای ادبی حوزه هنری انقلاب اسلامی، با اشاره به فلسفه تولید این آلبوم گفت: اساس شکلگیری این پروژه، برنامه «شبهای آواز ایرانی» بوده که در آن سه خواننده خوشذوق معرفی شدند و همین موضوع، زمینه تولید یک آلبوم مشترک را فراهم کرد. او افزود که در این مسیر، به همت یک گروه کمنظیر، اشعار بیدل دهلوی برای انتخاب ملودیها پیشنهاد شده است.
عرفانپور با تأکید بر جایگاه بیدل در ادبیات فارسی گفت: بیدل بدون تردید یکی از پنج شاعر برگزیده ادبیات فارسی است که ویژگیهای موسیقایی بسیار ارزشمندی در آثارش دیده میشود. با این حال، کار موسیقایی درست روی اشعار او بسیار دشوار است؛ مسیری که به اعتقاد او، علیاصغر عربشاهی بهخوبی از عهده آن برآمده است.
شاعری که الهامبخش نقاشان و شاعران بود
علیرضا قزوه شاعر و پژوهشگر ادبی نیز در بخش دیگری از مراسم، با تجلیل از بیدل دهلوی اظهار کرد: بیدل شاعری است که حتی نقاشان بزرگ جهان را به سوی خود جذب میکرد. او یادآور شد که بسیاری از شاعران معاصر، از جمله سهراب سپهری، از آثار بیدل بهره گرفتهاند.
قزوه با اشاره به پیشینه فرهنگی بیدل و نسب ایرانی او گفت: طریقت بیدل شبیه شمس تبریزی است و اشعارش «به خیلیها ضربه میزند». به گفته او، هرچند امروز مزار این شاعر در وضعیت مناسبی قرار ندارد، اما توانمندیهای فکری و ادبی بیدل چنان ظریف و عمیق است که میتواند زندگی انسان را نجات دهد.
انتقاد آهنگساز از کمتوجهی به آواز ایرانی
در ادامه، علیاصغر عربشاهی، آهنگساز پروژه «بیدل»، با اشاره به روند تولید این آلبوم گفت: زمانی که ساخت این پروژه از سوی مرکز موسیقی حوزه هنری مطرح شد، پاسداشت آواز ایرانی برایم اهمیت ویژهای داشت؛ چراکه آواز، پایه و اساس موسیقی ایرانی است اما متأسفانه در روزگار ما کمتر به آن توجه میشود و همین مسئله، موسیقی ایرانی را از رسانهها دور کرده است.
او درباره انتخاب اشعار بیدل نیز توضیح داد: بیدل در سبک هندی، که بر انتزاع و تصویر تکیه دارد، جایگاه ویژهای دارد و کار موسیقایی روی این اشعار چالشی جدی بود. عربشاهی همچنین از نوازندگان گروه «راوی» قدردانی کرد که به گفته او، بدون چشمداشت مالی و با عشق در روند ضبط این پروژه همراهی کردهاند.
فاصله گرفتن گوش مردم از موسیقی هویتی
حمیدرضا نوربخش مدرس موسیقی و مدیرعامل خانه موسیقی ایران نیز با قدردانی از مرکز موسیقی حوزه هنری، انتشار این اثر را اتفاقی امیدوارکننده دانست و گفت: «در روزگاری هستیم که گوش مردم با موسیقی هویتی فاصله گرفته است. جانمایه موسیقی ما ساز و آواز است و چه قدر بد که نسل جوان ما با این موسیقی بیگانه شدهاند.»
او با یادآوری دیدگاههای محمدرضا شجریان افزود: استاد شجریان همواره به بازگشت موسیقی هویتی امیدوار بود و امروز نیز نشانههایی از این بازگشت در واکنشهای مخاطبان به ساز و آواز ایرانی دیده میشود.
پیچیدگیهای سبک هندی در موسیقی ایرانی
در بخش دیگری از مراسم، غلامعلی حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، ورود اشعار بیدل به موسیقی ایرانی را اتفاقی مهم دانست و گفت: در موسیقی ما، سبک هندی کمتر مورد توجه قرار گرفته، چراکه پیچیدگیهای آن با ذوق خواننده ایرانی کمتر سازگار بوده است.
او با اشاره به جایگاه بیدل پیش و پس از انقلاب اسلامی افزود: اگرچه بیدل در ایران سالها گمنام بود، اما در کشورهایی چون افغانستان و تاجیکستان جایگاهی ویژه داشت. پس از انقلاب اسلامی، اشعار بیدل بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت و شاعرانی چون سهراب سپهری مسیر شناخت او را هموار کردند. حدادعادل در پایان با خوانش شعری از بیدل تأکید کرد: «آواز، اوج موسیقی ایرانی است؛ ترکیبی از حالِ ساز و قالِ شعر.»
جمعبندی و رونمایی نمادین
در بخش پایانی مراسم، سروش بخشش دبیر پروژه «شبهای آواز ایرانی» ابراز امیدواری کرد که این مسیر با همراهی استادان موسیقی ایرانی در حوزه هنری تداوم یابد. در ادامه نیز با حضور مهمانان و هنرمندان، از آلبوم «بیدل» بهصورت نمادین رونمایی شد و بخشهایی از این پروژه توسط عوامل آن اجرا شد.
در توضیحات تکمیلی آلبوم آمده است: «بیدل» حاصل مسیری هدفمند در شناسایی و پرورش استعدادهای آواز ایرانی است که در قالب برنامه «شبهای آواز ایرانی» شکل گرفت. این مجموعه شامل تصانیف و آوازهایی با صدای پوریا عابدینی، سجاد شوشتری و صادق مرادی است که با آهنگسازی و تنظیم علیاصغر عربشاهی و با اشعاری از بیدل دهلوی تولید شده و از نخستین آثار مستقل موسیقایی در معرفی این شاعر بزرگ فارسی به شمار میرود.
