رازهای مگوی «مرا ببوس»؛ ترانهای عاشقانه که ساواک را به وحشت انداخت | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ در اسفندماه سال ۱۳۵۴، روزنامه اطلاعات با انتشار عکسی از حسن گلنراقی در کنار اسبش، تیتر جنجالی «خواننده مرا ببوس به کجا فرار کرده است؟» را منتشر کرد. این گزارش به دلشورههای محافل هنری آن روزگار دامن زد و شایعه ناپدید شدن ناگهانی این خواننده محبوب را بر سر زبانها انداخت.
در گزارش آن زمان روزنامه اطلاعات آمده بود:
صادقانه اعتراف میکنیم که ما هم از گلنراقی خبری نداریم علیرغم این که در این صفحه زمزمهها را مینویسیم و کار خبرنگاری نمیکنیم اما دراین مورد باید بگوییم قدر مسلم این است که در سالهای اخیر که ظاهر شدن خوانندگان و هنرمندان قدیمی در شیوههای تلویزیونی کاملا رایج شده بود بازهم گردانندگان این برنامهها نتوانستهاند این طعمه خوب را بدست آورند و او را به تور بیندازند. ظاهراً خواننده ترانه مرا ببوس چنان از دنیای شهرت گریزان بودکه ردپایی هم از خود بجا نگذاشته است.
جزئیات انتشار اثر جدید و آغاز شهرت گلنراقی
جالب است بدانید حسن گلنراقی پیش از اجرای این اثر جاودانه، ترانه کوچه-بازاری دیگری به نام «دل دارم قلوه دارم» را برای فیلم «ماجرای زندگی» خوانده بود. اما پس از اجرای «مرا ببوس»، کارشناسان به او هشدار دادند که برای حفظ این محبوبیت افسانهای، بهتر است اثر دیگری منتشر نکند؛ توصیهای که او پذیرفت و کار خود را در اوج به پایان رساند.
او پس از کنارهگیری از موسیقی، به تجارت بلور در بازار تهران مشغول شد و به عنوان دوستدار اسب، با اسبی به نام «مرا ببوس» در مسابقات اسبدوانی به قهرمانی رسید. سالها بعد، ویگن نیز این ترانه را بازخوانی کرد اما هرگز نتوانست به موفقیت اجرای بینظیر گلنراقی دست یابد.
سابقه فعالیت هنرمند و حقیقت ماجرای کودتا
برخلاف باور عموم که این ترانه را به کودتای ۲۸ مرداد و اعدام افسران تودهای مانند سرهنگ سیامک یا مبشری ربط میدادند، واقعیت چیز دیگری بود. موسیقی این اثر توسط مجید وفادار برای فیلم سینمایی «اتهام» (محصول ۱۳۳۵) ساخته شده بود و شعر آن را حیدر رقابی (هاله)، از یاران پرشور مصدق سروده بود.
ژاله علو، بازیگر درخشان سینمای ایران، درباره این ترانه میگوید:
خانم پروانه خواننده ترک زبانی بود که آن روزها با ترانه «آن بام بلند» معروف شد و در فیلم اتهام که من به اتفاق ناصر ملک مطیعی در آن ایفای نقش میکردم، به جای من خواند. من توی آن فیلم در شب جدایی با دختر کوچکم این ترانه را در متن فیلم لب خوانی میکردم. فکر نمیکنم هاله، شاعر این ترانه آن را با انگیزه سیاسی و یا برای کودتای ۲۸ مرداد سروده باشد. شنیدهام که آن را برای نامزدش و زمانی که میخواسته ایران را ترک کند سروده است.
واکنش مخاطبان و هنرمندان به ضبط مخفیانه اثر
درباره نحوه ضبط این اثر در رادیو روایتهای متفاوتی وجود دارد؛ پوران وفادار (برادرزاده آهنگساز) معتقد است شعر را بدون اجازه عمویش به گلنراقی رسانده است. اما پرویز خطیبی در خاطرات خود مینویسد که این اثر به صورت کاملاً اتفاقی و مخفیانه در استودیو شماره ۸ رادیو، با ویولن پرویز یاحقی و صدای گلنراقی ضبط و بدون نام خواننده پخش شد تا موقعیت خانوادگی و مذهبی او به خطر نیفتد.
ساواک بارها گلنراقی و حیدر رقابی را به دلیل تفسیرهای سیاسی مردم از این ترانه بازجویی کرد، اما گلنراقی توانست آنها را قانع کند که این اثر صرفاً جنبهای عاشقانه دارد. با این حال، حکومت وقت برای مدتی پخش این ترانه را ممنوع کرد و داشتن صفحه آن جرم سیاسی تلقی میشد.
سرنوشت تلخ آفرینندگان ترانه مرا ببوس
هر سه خالق این اثر ماندگار، سرنوشتی غمانگیز داشتند؛ حیدر رقابی پس از سالها تبعید در سال ۱۳۶۶ بر اثر سرطان درگذشت و در ابنبابویه به خاک سپرده شد. مجید وفادار، خالق بیش از ۴۰۰ قطعه موسیقی، در اسفند ۱۳۵۴ دار فانی را وداع گفت. حسن گلنراقی نیز که هرگز ازدواج نکرده بود، در مهر ۱۳۷۲ پس از ابتلا به تومور مغزی درگذشت و بخشی از اموالش را وقف آسایشگاه کهریزک کرد.
