کتاب موسیقی بحرین؛ کشف پیوندهای تاریخی موسیقی ایران| جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ موسیقی جنوب ایران و کرانههای جنوبی خلیج فارس، فراتر از مرزهای سیاسی امروز، ریشه در تاریخ، فرهنگ و مناسبات اجتماعی مشترکی دارد که طی قرنها شکل گرفته است. اشتراک در آیینها، سازها، نغمهها و حتی واژگان موسیقایی، نشاندهنده پیوندی عمیق میان مردمان این مناطق است.
در همین راستا، ترجمه و انتشار کتاب موسیقی بحرین تلاشی برای بازخوانی بخشی از این میراث مشترک و فراهم کردن منبعی پژوهشی برای علاقهمندان و فعالان موسیقی نواحی به شمار میرود. بردیا بهرامنژاد، مترجم این اثر، در گفتوگو با ما از انگیزههای ترجمه کتاب، محتوای آن و ظرفیتهای پژوهشی این اثر برای شناخت بهتر موسیقی جنوب ایران سخن گفته است.
انگیزههای ترجمه کتاب موسیقی بحرین
بردیا بهرامنژاد درباره دلایل ترجمه کتاب موسیقی بحرین اظهار کرد:
کشور بحرین و شهر بوشهر دو ساحل از یک دریا هستند و فرهنگ مشترک دارند. تصمیم گرفتیم که این کتاب را ترجمه کنیم و از طرفی دیگر ما قسمتهای گمشده فرهنگ خودمان را در گذشته میتوانیم در فرهنگ و تاریخ کرانههای جنوبی خلیج فارس پیدا کنیم. بسیاری از افرادی که در بوشهر سکونت دارند، بستگانشان در کشور بحرین حضور دارند و فارغ از مسائل مرزبندی، یک تبادل فرهنگی از گذشته وجود داشته که یک داد و ستد و تبادل فرهنگی از گذشته وجود داشته و همچنین با توجه به یکی بودن ساختار موسیقیایی آنها، تصمیم گرفتیم این کتاب را ترجمه کنیم.
محتوای اثر و توجه ویژه به موسیقی زنان
وی درباره محتوای این کتاب گفت:
این کتاب شامل سازشناسی موسیقی بحرین، معرفی و ترکیبشناسی موسیقی بحرین، توزیع آواکارهای بحرینی، معرفی مجمعالجزایر بحرین و در آخر معرفی موسیقی زنان بحرین میباشد که بخشی است که تأکید زیادی بر روی آن داریم. به دلیل اینکه این موضوع در بوشهر نیز مشترک است و فرصتی پیش نیامده که این موضوع در جغرافیای ما مکتوب شود و امیدواریم که با ترجمه این کتاب به موسیقی بانوان در جنوب ایران کمک کنیم.»
بهرامنژاد در تشریح ابعاد این تأثیرگذاری افزود:
یک موضوع قابل توجهی که وجود دارد این است که ما در موسیقی فولک گاها آواهایی را اجرا میکنیم که از کاربرد و معنای آنها غافل هستیم. به عنوان مثال کلمه هله که در آثار موسیقی بسیار شنیده میشود، همیشه این موضوع مطرح میشود که این کلمه به چه معنی است. در قسمتهایی از این کتاب توضیح داده میشود که این کلمه از همان هلا اهلا عربی است و به توضیح و تفسیر این کلمات و مقامهای بومی موسیقی میپردازد و بیان میکند که کاربرد این موسیقیها چه بوده و در چه مواقعی خوانده میشده است.
وی ادامه داد:
به عنوان مثال برای چه زمانی که یک شناور را راهی میکردند، برای چه موسیقی اجرا میکردند و یا هنگام صید یک مروارید برای چه موسیقی اجرا میکردند. نکته قابل توجه این است که جزیره کیش مرکز صید مروارید بوده پس قطعا آواکارهای مشترکی داشته و ما در این کتاب به توضیح، تفسیر و معنی آنها پرداختیم.
سازهای مشترک و پروژههای آینده
مترجم کتاب موسیقی بحرین درباره اشتراکات میان موسیقی بحرین و بوشهر نیز گفت:
یک خط وجهی که شامل این اشتراکات میشود، سازهایی است که در دو جغرافیا وجود دارد از جمله ساز نیانبان و ساز نیجفتی که حتی نویسنده کتاب نیز این سازها را آورده از جنوب ایران میداند و سازهایی است که وارد موسیقی بحرین شده و در آن جغرافیا اجرا میشود.
وی درباره امکان تألیف اثری مستقل در زمینه اشتراکات موسیقایی دو منطقه اظهار کرد:
باید زمان بگذرد و خیلی مسئولیت سنگینی است و ما به عنوان یک تیم پژوهشی وارد عمل شدیم و یک اثری وجود داشت که دوست داشتیم آن را ترجمه کنیم که دیگر فعالین موسیقی نواحی نیز بتوانند از این گنجینه استفاده کنند.»
بهرامنژاد افزود:
با توجه به اشرافی که به زبان عربی و انگلیسی داریم، امیدواریم که در آینده بتوانیم از آثاری که در رابطه با موسیقی کرانههای جنوبی خلیج فارس مانند شبه جزیره عرب، موسیقی عمان و عراق استفاده کنیم و باز به ترجمه بپردازیم.
وی در پایان درباره نسخه اصلی کتاب نیز توضیح داد:
ترجمه این کتاب ابتدا به صورت نسخه انگلیسی بوده و سپس با نسخه عربی تطبیق داده شده است.
